H10 — Verbetering
ISO/IEC 42001:2023 §10 | Harborn AI-managementsysteem
10.1 Non-conformiteiten in AI-gebruik
Een non-conformiteit binnen het AI-managementsysteem is elke afwijking van: - De AI Management Policy - De procedures beschreven in H8 - De vereisten van ISO/IEC 42001:2023 - Wet- en regelgeving (EU AI Act, AVG)
Voorbeelden van non-conformiteiten
| Non-conformiteit | Categorie | Ernst |
|---|---|---|
| Gebruik van niet-goedgekeurde AI-tool | Procedure-afwijking | Hoog |
| Klantdata ingevoerd in publieke AI | Beleid-afwijking / privacyrisico | Kritisch |
| Nieuwe AI-tool ingezet zonder impact assessment | Procedure-afwijking | Hoog |
| AI-incident niet of te laat gemeld | Procedure-afwijking | Middel |
| AI-inventaris niet actueel (tool ontbreekt) | Administratieve afwijking | Laag |
| Medewerker zonder afgeronde AI-training actief | Administratieve afwijking | Laag |
10.2 Correctieve maatregelen
Bij constatering van een non-conformiteit (via interne audit, melding of zelfcontrole):
Stap 1 — Registratie De AI Officer registreert de non-conformiteit in het verbeterregister (met tag 42001).
Stap 2 — Analyse oorzaak De directe oorzaak én de onderliggende oorzaak worden vastgesteld. Voorbeeldvragen: - Wist de medewerker dat de tool niet was goedgekeurd? (bewustwordingsprobleem) - Was er geen goedkeuringsproces beschikbaar? (procesprobleem) - Was de inventaris niet actueel? (governanceprobleem)
Stap 3 — Correctieve maatregel formuleren Op basis van de oorzaakanalyse wordt een maatregel geformuleerd die herhaling voorkomt: - Extra training of communicatie - Aanpassing van een procedure of beleid - Technische maatregel (bijv. blokkering van niet-goedgekeurde tools) - Aanscherping van de inventarisbeheerproces
Stap 4 — Uitvoering en verificatie De maatregel wordt uitgevoerd en de effectiviteit wordt geverifieerd — bij voorkeur in de eerstvolgende interne audit of kwartaalrapportage.
Stap 5 — Afsluiting Na succesvolle verificatie wordt de non-conformiteit afgesloten in het register.
10.3 Verbeterproces (PDCA voor AI)
Harborn hanteert de PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act) als leidend verbeterprincipe voor het AI-managementsysteem:
Plan → AI-beleid, risicoassessment, doelstellingen vaststellen (H5, H6)
Do → Procedures uitvoeren, tools goedkeuren, training geven (H7, H8)
Check → KPIs meten, interne audit, directiebeoordeling (H9)
Act → Non-conformiteiten adresseren, beleid aanpassen, verbeteren (H10)
De PDCA-cyclus wordt jaarlijks doorlopen, met kwartaals check-ins via de KPI-rapportage.
10.4 Verbeterregister
Het verbeterregister is het centrale overzicht van alle vastgelegde verbeterpunten, non-conformiteiten en actiepunten. Verbeterpunten uit het AI-managementsysteem worden getagd met 42001 zodat ze eenvoudig te filteren zijn.
Het register bevat minimaal: - Datum van constatering - Beschrijving van de non-conformiteit of verbeterpunt - Oorzaakanalyse - Geformuleerde maatregel - Verantwoordelijke en deadline - Verificatiestatus
ℹ️ Het verbeterregister wordt beheerd als onderdeel van het geïntegreerde GMS. AI-specifieke verbeterpunten zijn te herkennen aan de tag 42001.